François Claessens - OverHolland
OverHolland is een uitgave van de afdeling Architectuur van de faculteit Bouwkunde, TU Delft. Het is de bedoeling van de redactie om per jaar twee cahiers te doen verschijnen. Het veld van architectonisch onderzoek dat in deze reeks aan de orde wordt gesteld, betreft zowel het typologisch en morfologisch stadsonderzoek als het vraagstuk van architectonische interventies in de context van de Hollandse steden. Het eerste cahier is een verkenning van de problematiek en doet verslag van de conferentie 'Transformers of the European city', met bijdragen van de architecten Jo Coenen, Alberto Ferlenga, Hans Kollhoff en bOb van Reeth.
Randstad Holland, Groene Metropool en Deltametropool zijn begrippen die in de planologie worden gebruikt om Holland als metropool op de kaart te zetten. Landschapsontwerpers en stedenbouwkundigen enten op dit planologische model voorstellen voor uitbreidingen van dorpen en steden, infrastructurele werken, ecologische corridors, recreatiegebieden en hoogwaardige knooppunten. Aan het einde van deze keten van virtuele producties valt aan de architectuur de taak toe de beelden te leveren en de programmatische mogelijkheden uit te vinden om 'the shapes' met inhoud te vullen. Wat zich dan wreekt, is het ontbreken van een concrete voorstelling van zaken: niet de fictie van een mogelijke metropool op Hollands grondgebied, maar een archipel van Hollandse steden in een suburbaan waterland.
De Hollandse stad is, beschouwd in Europees verband, een eigensoortig verschijnsel. Onderzoek van de ontwikkeling van de Hollandse steden kan een belangrijke bijdrage leveren aan de kennis van de Europese stad. Het uitgangspunt van OverHolland is evenwel een projectgewijze benadering. De aandacht is vooral gericht op de rol van architectonische projecten in de transformatie van de Hollandse steden. Op dit moment zijn de belangrijkste opgaven stedelijke herstructurering en vernieuwing. Het gaat daarbij om grote aantallen projecten in zeer uiteenlopende situaties, binnen gemeenten die over autonome bevoegdheden beschikken. Dit vraagt om een benadering met een scherp oog voor lokale situaties en mogelijkheden.
Theoretische reflectie richt zich in OverHolland vooral op de mogelijke verbanden die gelegd kunnen worden tussen stadsanalyse en architectonisch ontwerp. Juist de opvattingen en inzichten daarover zijn in het onderzoek dat de afgelopen decennia op dit gebied is verricht, niet eenduidig en roepen veel vragen op. OverHolland wil deze vragen onder de aandacht brengen en uitdiepen.
François Claessens and Henk Engel (ed.), OverHolland, Nijmegen (SUN), 2004.
